DÜNYANIN EN ESKİ AİLE ŞİRKETİ

40 jenerasyon? Evet. Yanlış okumadınız, 40 jenerasyon nesiller arası geçişi 14 asır boyunca başarıyla gerçekleştiren Kongo Gumi'nin hikâyesi, derinliğine analiz edilmesi gereken bir süreç. Alınan yanlış kararlar yüzünden gelen iflastan ise her aile şirketinin kendisine çıkartacağı dersler var?

Dünyanın en eski aile şirketinin hangisi olduğunu biliyor musunuz? Japon Kongo Gumi. Japon Prensi Shotoku tarafından Kore’den Japonya’ya getirilen Kongo ailesinin, 578’de kurulan Kongo Gumi şirketinin 593 yılında inşa ettiği, ilk Budist tapınağı Shitenno-ji 1.426 yıldır hâlâ ayakta. Firmanın imza attığı ve yüzyıllardır ayakta kalarak Japonya’nın Osaka şehrine mal olmuş Osaka kalesi ise yine bu aile şirketi tarafından 16’ncı yüzyılda inşa edilmiş. 

HİKÂYESİ, HER AİLE ŞİRKETİ TARAFINDAN ANALİZ EDİLMELİ
40 jenerasyon, evet yanlış okumadınız, 40 jenerasyon nesiller arası geçişi 1.428 yıl boyunca başarıyla gerçekleştiren Kongo Gumi’nin hikâyesi ise mutlaka derinliğine analiz edilmesi gereken bir süreç. Kongo Gumi’den, her aile şirketinin kendisine çıkartacağı dersler olsa da 1.428 yıl sonra böyle bir firmanın bile aldığı yanlış kararlar yüzünden iflas etmesi ise ayrıca irdelenmeli. 


2005’e kadar Kongo ailesince yönetilen bu inşaat şirketi, Ocak 2016’da iflasını açıklandığında, herhalde dünyada tüm aile şirketlerine ilişkin çalışma gerçekleştiren akademisyen ve profesyonellerin üzerine yüzlerce çalışma yapılacak bir araştırma sürecini de tetiklemişti. Yakın dönemde Kongo Gumi portföyünü farklılaştırmaya ve farklı proje tiplerine de yönelmesine rağmen kriz dönemlerinde finans kaynaklarını kullanırken yanlış kararlar alındı.     
Toplumun sosyal dokusunda zaman içinde oluşan değişikliklere bağlı olarak Budist tapınaklarına insanların ibadet için gitmemeye başlaması sonucunda azalan talebi öngörememe, 1.428 yıl boyunca ayakta kalan Kongo Gumi’nin sonunu hazırlayan en önemli stratejik hatalar olarak tartışılıyor. İflasından sonra Takamatsu Construction Group Co Ltd. tarafından satın alınan şirket, halen kutsal tapınakların tamiratını yaparak faaliyetlerine devam ediyor. 

MASAKAZU KONGO: YAPTIĞIMIZ, SADECE İŞİMİZE ODAKLANMAKTI
Aile şirketlerinin sadece %30’unun ikinci, %10’unun üçüncü ve sadece %4’ünün dördüncü jenerasyona kadar hayatta kaldığı göz önüne alındığında nesiller arası geçişi 40 kez başarıyla tamamlayan bir firma elbette tüm dünyanın ilgisini çekiyor. Şirketin 40’ıncı ve son “usta”sı Masakazu Kongo’ya, firmanın bu kadar uzun ömürlü olmasının sırrı sorulduğunda verdiği yanıt, son derece sade: “İnsanlar bana hep sırrımızın ne olduğunu soruyor; ancak gerçekten bu konuda daha önce duymadığınız hiçbir şey yok. Yaptığımız sadece ana işimize odaklanmaktı. Basitçe özetlersem, sadece en temel uygulamalarımıza bağlı kaldık.”  
Bu konuda yapılan araştırmaları incelediğimizde bu kadar uzun ömürlü olmanın başarı faktörleri üç ana başlık altında toplanıyor. 

ESNEKLİK VE TUTARLILIK 
Firmanın faaliyet gösterdiği Budist tapınaklarına olan talep, 6. yüzyıldan başlayarak Japonya’da Budizm’in popüler hale gelmesiyle yüzyıllarca bu inanç sistemi tarafından desteklenmiş, öngörülebilir bir talebi çok uzun bir süre yaratmış ve 13’ten fazla ülkede devletlerin desteğini almış. Firmanın ana stratejisi, ana faaliyet alanını çok iyi bilmek ve ana işine sıkı sıkıya bağlı olmak olsa da portföyünü belli ölçüde farklılaştırmayı başaran Kongo Gumi, 2. Dünya Savaşı gibi kriz dönemlerinde tabut üreten firma, bu dönemlerde de ayakta kalmayı başarmış. 

ARDIL PLANLAMA
Masakazu Kongo, ardıl planlama hakkında ise şunları söylüyor: “Japon ailelerde genellikle en büyük erkek çocuk, otomatik olarak aile şirketinin başına geçer; ancak biz işe en uygun olan ve sorumluluk duygusu en yüksek aile üyesini işin başına getirdik.” Ayrıca Masakazu Kongo, 1976 yılında şirkette çalışmaya başladığında, üst yönetimde görev almadığını, babasının kendisine, önce kendisini ispatlaması gerektiğini söylediğini, 80’lerin ortalarına kadar üst yönetimde görev almadığını belirtiyor. 
38’innci jenarasyonda şirketi, Masakazu Kongo’nun büyükannesi Tosie yönetiyor. Bu, erkek olmadığında damatların evlat edinilmesi gibi bir geleneğin de şirketi en iyi yönetecek en yetkin kişilere devredilmesi kültürünün içselleştirildiğini gösteriyor. Bazı durumlarda damadın kendi soyadını değiştirerek gelinin soyadını alması ve bu şekilde aile şirketinde çalışması ise firmanın sürekliliğine katkıda bulunan ayrı bir gelenek olarak karşımıza çıkıyor. 

DEĞER BAZLI YÖNETİM
Uzmanlar, Kongo Gumi’nin sürdürülebilirliğine ilişkin en önemli üçüncü saptamayı ise “değer bazlı yönetime” bağlıyor. Firma sadece kâr amacı gütmediği ve prensip bazlı yönetildiği için nesilden nesile marangoz işçiliği özel yapım teknikleri neredeyse tamamen başarıyla aktarılmış. Masakazu, “İşimiz devam ettiği sürece, ne olursa olsun kaliteden ödün vermedik ve o kadar uzun yıllardır aynı işi yapıyorduk ki, toplumun güvenini kazanmıştık” diyor ve ekliyor: “Diğer inşaat firmalarından farklı olarak binalarımızın bakımını biz üstleniriz. Ahşap yapılarımız binlerce yıl ayakta kalacak şekilde dizayn edilmiştir ve sonuna kadar bizim sorumluluğumuzdadır.” 
Bunun yanında özellikle ahşap işlerine ilişkin usta-çırak ilişkisi, firmanın adeta maddi olmayan bir varlığı olmuş, en iyi kaliteye ve sanatına tutkuyla bağlı ustaları şirketin içinde tutmayı başarmış olması ise sürdürülebilirliği desteklemiş. 

NEDEN İFLAS ETTİ?
Kongo Gumi’nin çöküşüne ilişkin yapılan araştırmalarda öne çıkan neden ise piyasa koşullarındaki değişiklikleri öngörememek ve bunlara zamanında yanıt verememek olarak karşımıza çıkıyor. 2. Dünya Savaşı’yla başlayan süreçte Batılılaşma trendiyle birlikte kutsal yapılara yapılan bağışların çok önemli oranda azalmasıyla firmanın ana işine olan talep, çok önemli oranda azalıyor. Ayrıca inşaat sektöründe kullanılan modern malzemeler hem daha ucuz hem daha az bakım gerektirdiği için Kongo Gumi’nin ana işine olan taleq daha da azalıyor. Bu konudaki araştırmalarda altı çizilen en önemli nokta ise toplumun yapısındaki sosyo ekonomik değişiklikleri zamanında okuyarak iş modelinde gerekli değişiklikleri yapabilen bir Kongo Gumi’nin, belki de hâlâ ayakta kalacağı. 

ALINAN DERSLER, FİRMALARINIZA DOĞRU UYGULANMALI
Günümüzde ise satın almadan sonra Kongo ailesi üyeleri hâlâ Kongo Gumi içinde marangozluk sanatını icra etmeye devam ediyorlar. Bu yazımızda ana hatlarıyla Kongo Gumi’nin hikâyesini sizlerle paylaştık. Elbette böyle bir şirket uzun uzun tartışılmalı, analiz edilmeli ve alınan derslerin firmalarımıza nasıl uygulanacağı doğru planlanmalı…

Bu Makaleyi Sosyal Medyada Paylaşabilirsiniz

Yazarın 1.5.2019 00:00:00. Tarihinden Önceki Yazıları