AKILLI KENTLERDEN AKILLI ÜLKEYE: GELECEĞİ PLANLAMAK

'Son 5 yıldır kaç seçim geçirdik?' diye sorsam, profesyonel olarak siyasetle uğraşan birçok insan bile cevap veremeyecektir. Biz 5 yıldır seçimlerle uğraşırken dünyada neler olup bittiğini ve dünyanın nereye evrildiğini ise kaçınılmaz olarak ıskaladık.

En son 31 Mart Yerel Seçimlerini de İstanbul dilemmasının nihayete ermesiyle artık sonlandırdık diyebiliriz. (Umarım sonlanmıştır) Bu yazıdaki konumuz elbette seçimler değil. Konumuz, günümüz kentleri. Her zaman dile getirdiğimiz gibi dünya baş döndürücü bir dönüşüm geçiriyor. Bu dönüşümün ana dinamosu ise dijital teknoloji. Gelişen teknoloji hem yıkıcı hem de yapıcı etkileriyle kent hayatını da değiştiriyor.

ÖNÜMÜZDEKİ 50 YILIN ALTYAPI İHTİYACI TAHMİN EDİLMELİ
Kentler bir taraftan yeniden şekillenirken diğer taraftan da kültürel ve tarihi misyonlarını pekiştirmek için çaba gösteriyor. Günümüz kentlerinin en büyük sorunu ise kalabalıklaşan nüfuslara hizmet verebilmek. Özellikle metropollerde gündelik çöplerin transferleri bile başlı başına bir sorun ve büyük operasyonlar gerektiriyor. Diğer taraftan kent yöneticilerinin dikkat etmesi gereken en önemli noktalardan biri de; kentlerinin mevcut altyapılarının şu an nasıl kullanıldığı değil, kent sakinlerinin önümüzdeki 50 yıl içerisinde ne tür altyapılara ihtiyaç duyacağını tahmin edebilmek. Kısaca; zor şartlar altında günü kurtarabilmenin yanında geleceği de tasarlamak mecburiyeti bulunuyor.

MİLYONLARI BULAN NÜFUS TAŞINAMIYOR
Ülkemiz kentlerindeki yılların getirdiği plansızlık ve rant odaklı çarpık büyümeyle sıkışmışlık, geleceği planlamanın önündeki en büyük engellerden. Kentlerimiz artık milyonları bulan nüfuslarını taşıyamaz durumda. Siyasi bölünmüşlük ve ortak akıl oluşturamamak da ayrı bir sıkıntı. Nüfusu milyonlarla ölçülen kentlerdeki nüfus yoğunluğunun bu dönüşümde ne yapacağı ise bambaşka bir soru işareti. Özetle, ortak aklı üretebilsek bile mevcut metropolleri dönüştürmek için büyük bir maddi güce ve operasyona ihtiyaç var. Peki! O zaman konuya farklı bir taraftan bakalım. Mevcut kentleri bir taraftan dönüştürürken diğer taraftan yeni kentler inşa ederek ya da küçük kentleri sıfırdan planlayarak geleceğe hazır hale gelebilir miyiz?

YALNIZ BİNA YENİLEMEK DEĞİL!
Türkiye'de toplam 30 büyükşehir belediyesi bulunmakta. Bunların yaklaşık yarısının merkez nüfusu bir milyon ve katlarının üstünde. Bu kentler, Türkiye nüfusunun yarısından fazlasını da barındırıyor ve nüfusları da hızla artmaya devam ediyor. Bu yüzden dönüşümü en acil kentler de bunlar. Ülkemizdeki sıkıntı da burada başlıyor. Dönüşümü yalnız bina yenilemek ve yaşam alanı açmak olarak gören zihniyet, geleceği tasarlamada eksik kalıyor. Oysa dönüşümü teknoloji tabanlı olarak ülke genelinde planlamak gerekiyor. Nasıl mı?

ÖNCÜLER, DİĞERLERİNE MODEL OLMALI
İlk olarak altyapısı kolay ve daha az bütçeyle modernize edilebilecek kentleri belirleyerek yatırımları yapmak gerekiyor. Yatırımları gerçekleştirirken de bir taraftan bu kentlere nitelikli göçü sağlayabilecek teknoloji tabanlı üretime dayalı istihdam yaratmalı. Kısaca; bir taraftan geleceğin akıllı kentlerini oluştururken diğer taraftan da o kentteki kültürü paralel şekilde şekillendirmeli. Oluşan öncü kentleri de diğer kentlere örnek model olarak sunabilmeli.

AKILLI BİR ÜLKE İNŞA ETME ŞANSI…
Her ne kadar büyük kentlerdeki nüfusu, yeniden oluşturulacak akıllı kentlere taşımak pek mümkün görünmese de yeni göç dalgalarının önüne geçerek zaten hınca hınç insan dolu olan metropollerin daha da kalabalıklaşmasının önüne geçilebilir. Böylece hem metropoller bir nebze nefes alırken hem de geleceğini daha doğru bir şekilde tasarlayabilme şansı yakalanır. Zincirleme şekilde ilerleyecek atılımlar sonucunda da akıllı kentlerden de öte akıllı bir ülke inşa etme şansı yakalarız. 

SÖZ, MÜHENDİSLER VE SOSYOLOGLARDA
Elbette bu anlattıklarım sadece işin hap özeti konumunda. Her bir yapılması gerekenleri detaylandırırsak binlerce sayfa dokümanla karşı karşıya kalırız. Bu da işin uzmanı mühendislerin ve sosyologların alanı.
 Kendimize yakışır kentlerde ve ülkelerde yaşamak dileğiyle... 
 

Bu Makaleyi Sosyal Medyada Paylaşabilirsiniz

Yazarın 1.5.2019 00:00:00. Tarihinden Önceki Yazıları