MELEK YATIRIMCI İLE SANAT YATIRIMCISININ BENZER TUTKULARI

"Melek Yatırımcı"lar; iş modeline ve pazar büyüklüğüne olduğuna kadar girişimcinin kendi özelliklerine de yatırım yapmakta, yani ekip çok önemli. Sanat yatırımcısı da sanatçının kendisine yatırım yapmakta. Bu noktada da yatırımcılar arasında bir benzerlik söz konusu.

“Melek Yatırımcı, girişimlere genellikle hisse veya hisse senedine çevrilebilir borç karşılığı sermaye sağlayan zengin kişidir. (Wikipedia.org) “Melek Yatırımcı”lığın tarifini böyle yaparken aslında, özünde ve davranış eğilimi olarak çok benzeyen sanat yatırımcılarını aklıma getirdi. “Melek Yatırımcı”lar bireysel olarak 25.000-500.000$ arası yatırım yapar ve yatırım yaptığı girişimin büyümesini ve gelişmesini bekler. 

HAYALLERE ORTAK OLMAK…
Exit denilen çıkış; şirketin satılması veya tekrar yatırım almasıyla olur ve o girişim kazandıkça, değer çarpanı arttıkça “Melek Yatırımcı” da kazanır. Bunun ulvi yanı, aslında sermayesi yeterli olmayan insanların fikrine, ticariye dönüşen ürün veya iş modeline yani hayallerine ortak olmak ve yatırım yapmaktır. 

“Melek Yatırımcı”ların en çok ve en yoğun olarak ABD'de bulunması ise elbette ki tesadüf değil. Kendi şirketini kurmuş ve satmış yeni “Melek Yatırımcı”larla, finansmanlarını girişimlere yatırım yaparak değerlendirmek isteyen şirketler ve emeklilik planı olarak yatırımcı olanlar, bu yolla başkalarının dünyalarını da büyütürler. 

KAVRAM, BROADWAY’DEN GELMEKTE...
Peki! Bu “Melek Yatırımcı”lık kavramı nereden çıktı ve konu nasıl sanata bağlandı? “Melek Yatırımcı”lık kavramı, Broadway'den gelmekte. Oradaki tiyatro oyunlarına finansman sağlayan ve yatırım yapan kişilere verilen isim. Oyunun başarı sağlayacağına olan inançları, hiç tanımadıkları kişilere yatırım yapmalarına sebep olmuş ve zaman içerisinde bu kavram yayılmış. Aynı, sanat yatırımı gibi bir şirkete en baştan para koymak çok önemli. Nasıl ki, sanat piyasasında da bir ressamı önceden keşfetmek kıymetliyse aynı şekilde başarılı bir şirketi de ilk fark edenlerden olmak, ilerleyen zamanlarda yapılan yatırımın doğruluğuna işaret eder. Diğer taraftan özellikle Türkiye şartlarında iki taraftaki yatırımcılar da genelde birbirini tanıyor ve iyi koku alma özelliğine sahip.

‘İLERİDE DEĞER KAZANIR’ MANTIĞI!
“Melek Yatırımcı”lar; iş modeline ve pazar büyüklüğüne olduğuna kadar girişimcinin kendi özelliklerine de yatırım yapmakta, yani ekip çok önemli. Sanat yatırımcısı da sanatçının kendisine yatırım yapmakta. Bu noktada da yatırımcılar arasında bir benzerlik söz konusu. Peki! Bu yatırım işinde duygular yok mu? Elbette ki var. Sadece “İleride daha da değer kazanır” diye bir sanat eserine yatırım yapılmaz. Beğenmek, sevmek, duygulara hitap etmesi çok önemli. Aynı şekilde, “Bu girişime girişelim” derken de duygusal faktörler ön plana çıkmakta. Çünkü, “Melek Yatırımcı” o işi yapan olmasa da, şirketin hisse sahibi olacağından doğal ortak olur ve hiç kimse inanmadığı veya sevmediği insanlarla ortaklık kurmak istemez.

GENÇ SANATÇILAR VE YENİ BAŞLAYAN GİRİŞİM…
Özellikle, yolun başındaki genç sanatçılara yatırım yapmak, işe yeni başlayan bir girişime yatırım yapmakla aynıdır. İkisinin de geleceği belirsizdir. Orta ve uzun vadede başarının ve kazancın sağlanacağı düşünülür. İnişler ve çıkışlar vardır ve sabretmek en önemli konudur. İstatistiklere bakarak yatırım yapılan girişimlerin 1/10'unun ancak yıldız girişim olabileceği ve diğerlerinin başarısız olmasının yüksek ihtimal olacağı söylenebilir. Benzer şekilde, birçok genç sanatçı da kazanmayacak ve kazandırmayacaktır. Bu sebeple, tutku iki yatırımcı içinde olmazsa olmazdır. Sanat eseri ileride para etmese bile, ona baktığınızda sizi mutlu etmesi her şeye değebilir.

 

BAŞARI GARANTİ DEĞİL
Yatırımcılık, hangi konuda olursa olsun, uzun dönem işidir. Hatta sanat yatırımı için bugün ilk eserlerini yapan sanatçıların işlerini satın almaya başlayıp, değer kazanması 10-20 yıl arasındayken, girişimler için bu süre ortalama 5 yıldan sonra konuşulmaya başlanır. “Melek Yatırımcı” kendi parasıyla yatırım yapan ve risk alan insandır, tıpkı sanat yatırımcısı gibi. Başarı garanti değildir ve o yatırıma konulan miktar kişinin gözden çıkardığı bir para olmalıdır. Girişim, bir probleme çözüm bulmak veya ihtiyaca karşılık vermek için yola çıkarken, bir sanatçının eseri de o dönemin sorunlarını dile getirebilir. 

Burada yatırımcının koyduğu para genelde "akıllı para'dır." Yani, “Melek Yatırımcı” girişimciye sadece finansman sağlamakla kalmaz, onu farklı “Network”lere sokar, potansiyel müşteriler sağlayabilir, yeni pazarlar bulmasına yardım eder. Sanat yatırımcısı da sanatçıyı başka koleksiyonerlerle tanıştırıp, galerilerle ve sanat çevresiyle bir araya getirebilir.

İŞ İŞTEN GEÇMEDEN!
“Monet”in bir eserini (Claude Monet, Fransız empresyonist ressam) almak için müzayedede yarışan yatırımcı ne ise Yemeksepeti'ne ilk turda, önüne geldiğinde yatırım yapmayan “Melek Yatırımcı” odur. Artık çok geçtir. Eser de, girişim de yükünü almış, değerini kazanmış ve iş işten geçmiştir. Doğru zamanda doğru yerde olmak yatırımcı için en önemlisidir. Ülkemizdeyse hem sanat yatırımı hem “Melek Yatırımcı”lık kavramlarının gelişmesi, daha çok insanın bu ekosistemlere katılmasıyla mümkün olur. 

Bu iki yatırımcının profil ve kafa yapısı olarak benzerliğiyse, dünyada girişimlere ve sanata yatırım yapan insanları aynı heyecan ve tutku etrafında toplamakta. Bu benzerlikler önümüzdeki günlerde daha çok sanat yatırımcısının “Melek Yatırımcı” olacağının ve “Melek Yatırımcı”nın da koleksiyonerlik yolunda ilerleyeceğinin habercisi…

Bu Makaleyi Sosyal Medyada Paylaşabilirsiniz

Yazarın 1.5.2019 00:00:00. Tarihinden Önceki Yazıları