ROTAYI PLANLA MALİYETLERİ KISITLA!

Dr. Ozan Gözbaşı ve Dr. Tuba Yılmaz Gözbaşı... Optiyol'un kurucu ortağı, başarılı ve mutlu bir çift... Optiyol, ?optimum yol?dan geliyor ve lojistik alanında planlama ve optimizasyon çözümleri sunuyor. Müşterilerilerin % 15-20 daha az yakıt maliyeti, % 5-10 daha az araç kullanımıyla zamanında teslimat yapmaları sağlanıyor.

FMCG ve lojistik sektöründen firmalar halihazırda “Optiyol” çözümleri kullanıyor. Şu ana kadar çalıştıkları firmalar; Unilever, Ferrero, Philip Morris, Yaysat, Anadolu Efes, Horoz Lojistik, Eczacıbaşı Tüketim Ürünleri...
- Kendinizi tanıtır mısınız?
Ozan Gözbaşı: İzmir Fen Lisesi ve Boğaziçi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü’nden mezunum. Sonrasında Amerika’da Georgia Tech’te Endüstri Mühendisliği alanında yüksek lisans ve doktora derecelerimi aldım. Envanter optimizasyonu konusundaki bir girişimde Algoritma Tasarım Mühendisi olarak çalıştıktan sonra Türkiye’ye döndüm. Farklı projelerde danışman ve yine bir girişimde kısa bir süre Algoritma Birim Müdürü olarak çalıştıktan sonra Optiyol’u kurduk.
Tuba Gözbaşı: Ozan’la benzer şekilde Boğaziçi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü, sonrasında da Georgia Tech’te aynı alanda yüksek lisans ve doktoradan mezunum. Ozan’la doktora sırasında tanıştık. Benden 2 yıl önce Georgia Tech’e gitmişti. İkimiz de Türk Öğrenci Derneği’ndeydik ve ilk olarak orada beraber çalışma tecrübesini yaşadık. Ondan beri de beraberiz.
Türkiye’ye döndükten sonra 1.5 sene kadar tedarik zinciri alanında yazılım danışmanlık hizmeti veren bir girişimde çalıştım. Sonrasında da Özyeğin Üniversitesi’nde İşletme Fakültesi’nde öğretim üyesi olarak başladım ve Optiyol’u kurduk.

‘TECRÜBEYLE VERİLEN KARARLARIN OPTİMİZASYONLA ALINMASINI SAĞLADIK’ 
- Böyle bir iş fikri nasıl aklınıza geldi?
İkimiz de endüstri mühendisliği alanını çok seviyoruz; ancak çalışmaların yalnızca akademik araştırmalarda kalmasından ziyade gerçek hayatta da uygulanmasının bizi mutlu ettiğini fark ettik. Bizim derslerde gördüğümüz, araştırmalarımızda üzerinde çalıştığımız kararların birçoğu pratikte bu yöntemler kullanılmadan alınıyor ve ortaya hepimizin hayatlarını etkileyen verimsizlikler çıkıyor. Dijitalleşmeyle beraber verilerin tutulması, optimizasyon modellerinin girdilerini hazırlarken, bulut altyapısının gelişmesi de yazılımların daha hızlı ve kolay kullanılması sağlandı. 
Biz de bu gelişmelerin desteğiyle, mevcutta tecrübeyle verilen kararların optimizasyonla, Optiyol’dan alınmasını sağlamak istedik. Optiyol’u ilk kurduğumuzda farklı alanlarda pazar araştırması yaptık ve farklı sektörlerden birçok kişiyle görüştük. Rota optimizasyonu, hem verilerin kolay toplanabileceği, hem de faydanın hemen elde edilebileceği bir alan.

‘LOJİSTİK SEKTÖRÜ ÇOK DİNAMİK’
Ayrıca lojistik sektörünün çok dinamik olması ve son zamanlarda çok hızlı değişmesi (alışveriş alışkanlıklarımızın değişmesi, araç tiplerinin artması, maliyet yapılarının farklılaşması) bizi bu alana yönlendirdi. Bütün bu değişkenleri dikkate alarak planlama yapıldığında hem ciddi bir maliyet avantajı sağlanıyor hem de müşterilerin servis seviyesi beklentileri dikkate alındığı için müşteri memnuniyeti artıyor ve rekabet avantajı sağlanıyor. 
Türkiye’deki depoların yeri, büyüklüğü ve hizmet verdiği alanların optimizasyonu – kısaca network tasarımı- konusunda hizmet verdiğimiz bir firma için, ilk defa şehir içi dağıtım optimizasyonu çözümümüzü geliştirdik. Ürünümüzün ilk geliştirme fazında, büyük uluslararası çalışma fırsatı bulduk ve algoritmalarımızı gerçek problemlere geliştirdik.

‘DÜNYANIN HER YERİNE HİZMET VEREBİLİR DURUMDAYIZ’
- Sonrasında nasıl hareket ettiniz?

Önceliğimiz algoritma kısmı oldu. Birçok problemi çözebilecek ve özel geliştirme gerektirmeyecek, sadece veri entegrasyonu ve parametrelerin konfigürasyonuyla farklı müşterilerde çalışacak hale geldikten sonra ölçeklenmeye odaklandık. Şu anda ölçeklenebilir altyapımız hazır, dünyanın her yerine hizmet verebilecek haldeyiz. Geçtiğimiz yıl, ölçeklenme için 3S Landing Pad programı kapsamında ABD’de eğitimlere katıldık ve orada da bir şirket kurduk. Şu anda oradaki ortaklıklarımızla iş geliştirme çalışmalarımız sürüyor.

- Kimlerden akıl aldınız, kimlere danıştınız?
Optiyol’u kurduğumuzdan beri farklı girişim programlarına dahil olduk, buralardan tanıştığımız ve bize yardımcı olan arkadaşlarımız var. Geçen sene bir danışma kurulu kurduk, orada danışmanlarımız var. Startershub’dan ve TİKAD’dan bir yatırım aldık, yatırımcılarımız da bizlere destek oluyorlar.

‘İSTEDİĞİMİZ YOLDAN GİDEBİLDİĞİMİZ İÇİN MUTLUYUZ’
- Aileden ve çevreden gelen tepkiler neydi?

Ailelerimize sorsak, sadece akademik hayata devam etmemizi ya da başka girişimlerde çalışmaya devam etmemizi tercih edebilirlerdi. Hatta aynı bakış açısını, ekibimize katmak istediğimiz arkadaşlarda da yaşadık kimi zaman. Herkes tarafından kabul görmüş, neyle karşılaşacağınızı bildiğiniz yollar varken, bu yolu seçmek kimilerini şaşırtabiliyor. Biz istediğimiz yoldan gidebildiğimiz için mutluyuz Çevremizde bizi anlayan, bize destek olan dostlarımız var; bu da bize güç veriyor. 

‘KENDİMİZE MEYDAN OKUYORUZ’
- “Ya başarısız olursam” diye endişeniz oldu mu?

Optiyol’u kurduğumuzdan beri öğrendiklerimiz çok fazla, durmadan kendimize meydan okuyoruz. Önemli olan, hatalarımızdan öğrenmemiz ve durmadan denemeye devam etmemiz. Hata yapmaktan ya da başarısız olmaktan korkup hiçbir şey yapmazsak o zaman başarma şansımız olmaz. 

- Bu yolda sizi en çok kim teşvik etti?
Galiba en çok birbirimizi teşvik ediyoruz. Girişimcilik inişli çıkışlı bir serüven, bu yolda birbirimizi iyi anlayabilmek ve farklı alanlarda tamamlayıcı olmamız avantaj.

- Şirketi kurarken en çok nerede zorlandınız?
Bizi en çok zorlayan konu; takım kurmak. Halen küçük bir takımız ve zaman zaman dışarıdan destekler alıyoruz. Ama takımımızı büyütmek için arayışlarımız devam ediyor.

‘EKİBİMİZİN ALGORİTMA KONUSUNDAKİ USTALIĞI BİZİ ÖNE ÇIKARDI’
- İlk büyük işinizi nasıl bitirdiniz?

Horoz Lojistik’le bu yılın başında şehir içi dağıtım operasyonları için yıllık 2.5 milyon teslimat üzerinden uzun süreli bir anlaşma imzaladık. İşi tamamen lojistik olan büyük bir firma, bu kararı verirken birçok alternatifi değerlendirdi. Bu süreçte en iyi sonuçları vermek ve yeni istekler geldiğinde bunlara hem hızlı hem de en iyi çözümü sunabilmek önemliydi. Burada çekirdek ekibimizin algoritma konusundaki ustalığı ve tecrübesi bizi öne çıkardı.

- Çözdüğümüz problemlerden örnekler verir misiniz? 
(i) Günlük dağıtım optimizasyonu: Şehir içinde farklı noktalara ürün dağıtan bir firmanın kaç tane, hangi tip araçla siparişleri karşılaması gerektiği, siparişlerin araçlara paylaşımı ve araçların gün içindeki ziyaret sıralamasını optimize ediyoruz.
(ii) Düzenli ziyaret optimizasyonu: FMCG sektöründe sıcak satış operasyonlarında, iş yükü ve ciro dengesine dikkate alarak araç/yakıt maliyetini optimize edecek şekilde müşteri havuzunun paylaşımı ve günlük ziyaret sıralamasının belirlenmesi.
(iii) Ana depolardan farklı şehirlerdeki bayi/distribütörle dağıtım optimizasyonu: Sevkiyatların komple araç ya da parsiyel dağıtım kararı.
(iv) Personel ve okul servis rota optimizasyonu

 ‘YOLUMUZ UZUN, HEDEFLERİMİZ BÜYÜK, MOTİVASYONUMUZ İYİ’
- Ve ne zaman “Tamam işte başarıyorum galiba” dediniz?

Rota optimizasyonu algoritmalarımızı geliştirdikten sonra ilk müşterimiz canlı kullanmaya başladığında, kamyonlar bizim rotalarımızı takip ettiğinde doğru yolda olduğumuzu anladık. Yolumuz uzun, hedeflerimiz büyük, ama motivasyonumuz da oldukça iyi. Tam anlamıyla başarılı olmak, koyduğumuz hedeflere ulaşmak oldukça zor ve birçok faktöre bağlı. Ama girişimci olmak; olumsuzlukları kabullenmemek, denediğimiz yoldan olmuyorsa başka yollar bulmayı ve denemeye devam etmeyi gerektiriyor.

Bu Makaleyi Sosyal Medyada Paylaşabilirsiniz

Yazarın 1.8.2019 00:00:00. Tarihinden Önceki Yazıları