ANDY WARHOL İSTANBUL'DA

"Bir gün herkes onbeş dakikalığına ünlü olacak." Bu sözü duymayan yoktur sanırım. Ama kimin söylediğini hemen hatırlayamayabilirsiniz. Bu söz, pop art (pop sanat) denince aklımıza gelen ABD'li ressam Andy Warhol'un.


“Andy Warhol, Sıradanlığa övgü yaparak ünlülerin birçok kopyasını yapıp onları sıradanlaştırarak aslında tüketim toplumuna dikkat çekiyor. 1960’larda bir akım haline gelen pop sanatının ise kuşkusuz en bilinen ismi. 


POP SANAT, DADAİZM’E TEPKİ OLARAK DOĞDU

Pop sanat terimi, ilk kez 1958 yılında İngiliz eleştirmen Lawrence Alloway tarafından kullanıldı. Architectural Design isimli dergide yazdığı makalede, popüler kültürün ne olduğunu anlatır. Aynı yıllarda ABD’de ise “Soyut Dışavurumculuk” öne çıkmaya başladı. Diğer taraftan ‘Dadaizm’ yani gelenekçi sanat yükselişteydi. Pop sanat bunlara tepki olarak doğdu. Bu akım, Amerika’da önce sanat piyasası tarafından tepki görse de hızla yayıldı. Andy Warhol, Roy Lichtenstein, Claes Oldenburg, Keith Haring başı çekenlerdendi. Hamburgerler, Coca-Cola şişeleri, çorba kutuları, bu akım içerisinde sıkça yerini aldı.


ONUN İÇİN SANAT EŞİTLİK SUNMALIYDI 

Ünlülerin resimleri ve sıradanlaştırılması ise pop sanatının önemli unsurlarındandı. Pop sanatı rengarenkti, ışıl ışıldı, kitleleri mutlu ediyordu. Çok sevildi ve medya sayesinde çok yayıldı. Andy Warhol ise bu akımın en ünlü ismiydi. Resimlerini afiş tekniğiyle çoğaltırdı. Canlı renkleri, tüketim nesnelerini kullanarak “şeyleri beslemek” olarak tanımladığı pop sanatı için vazgeçilmezdi. En ünlü iki eserinden biri Marilyn Monroe, diğeri ise Campbell Çorba Konservesi’ydi. Onun için sanat, eşitlik sunmalıydı. Zengin de fakir de çorba konservesine erişebiliyordu. Ve bu şekilde Andy Warhol, konserveyi sanat olarak sunmayı başarıyordu. Çorba kasesi ise o dönem için rekora imza atmış, yaşayan bir sanatçının satılan en pahalı eseri ilan edilmiştir. Popüler kültürde ve tüketim dünyasında her şey alınıp, satılabilirdi.


MONA LISA’YI, İPEK BASKIYLA ÇOĞALTIRDI

Diğer taraftan Andy Warhol, sanat tarihinin en önemli eserlerinden biri olan Mona Lisa’yı, ipek baskı yöntemiyle tuvalı üzerine basarak çoğaltırdı. Bu farklı tekniğiyle “sanat için sanat”ı ‘ti’ye alırdı. Warhol; foroğrafçı, yazar, film yapımcısı ve aynı zamanda yayıncıydı. Bu çok yönlülük onu daha da üretken yapmıştı. Video sanatını halka açık olarak sergileyen ilk kişidir. Sanat eserini yaptığı yere, The Factory (fabrika) diyen Warhol, Bu stüdyoda 2 bin illüstrasyonun yanı sıra, 14 yıl içinde 148 deneysel film yapmıştır. Bunlardan ilki, 1963 yılında genç filmciler için bir bağış konferansında gösterilen Sleep oldu. Sevgilisi John Giorno’yu 5 saat 20 dakika boyunca filme almıştır ve bütün film bundan ibaretti. Sonraki filmi Empire’da ise 8 saat 5 dakika boyunca Empire State Binası’nı sessiz ve siyah-beyaz bir şekilde filme almıştır.


'AMERİKA’YA TAPIYORUM...'

Filmleri, renkli kişiliği, perukları, partileri; Warhol’un sanatı kadar çok konuşuldu. Andy Warhol’un kendi sanatını açıklaması ise şu şekilde: “Amerika’ya tapıyorum… Benim resmim, bugün Amerika‘nın üzerine inşa edilmiş olduğu kişiliksiz, kaba ürünlerin ve sakınması olmayan maddi nesnelerin ifadesidir. Bizi ayakta tutan yararlı; fakat dayanıksız simgelerin, alınıp satılan her şeyin yansıtılmasıdır. Sanat metadır ve meta olduğunu işaret eder.”
Warhol, aynı zamanda bir makina gibi hareket etmek istiyordu. İşini gördükten sonra geldiği gibi gitmek isteyen bir sanatçıydı o. Onun sanatı, kapitalizmle iç içe geçmiş nesnelerin sanata olan dışavurumuydu. Seri üretim de kendisi için bu anlamı taşıyordu.

UNIQ EXPO’DA, 29 MART 2020’YE KADAR GÖRÜLEBİLİR
Andy Warhol’un sanatı ve daha fazlası, UNIQ Expo’da görülmek üzere 7 Kasım-29 Mart 2020 arasında İstanbul’da seyircilerini bekliyor. Mcart.ist insiyatifinde görülebilecek olan sergide, Mcart.İst bünyesindeki diğer genç sanatçıların eserleri de görülebilir. Roy Lichtenstein ve Keith Haring de UNIQ Expo’da görülebilecek diğer sanatçılar arasında. Andy Warhol’un; Campbell çorba kaselerinden, Brillo kutularına, Liz Taylor’ın görsellerine ve elbette ki, Marilyn Monroe’ya kadar birçok eser sizleri bekliyor...
 

Bu Makaleyi Sosyal Medyada Paylaşabilirsiniz

Yazarın 1.12.2019 00:00:00. Tarihinden Önceki Yazıları