PANDEMİ GERÇEĞİNDE POLİTİK HAKİKATLER

İçinden geçtiğimiz günler, her bireye, eskisinin yerine koyacağımız yeni dünya anlayışına ilham verecek bir örnek olma sorumluluğunu yüklemektedir.

Şubat ayında Avrupa’da, marttan sonra da Türkiye’de kendini hissettiren kriz, fazla zaman geçmeden bütün dünyada; sadece vatandaşların sağlığını değil, bağlı olduğumuz sosyal, ekonomik ve politik kurumları da tehdit eder hale geldi. İnsanlar sosyal sistemlerinin tehdit edildiğini gördüklerinde, daha önce sistemin bazı yönlerini eleştirseler ve değişime açık olsalar da savunmaya geçme ve statükoyla bütünleşme eğiliminde oluyorlar. Ancak bu dönemde yaşandığı türden öngörülemeyen bir krizin sonuçlarının muhafazakâr bir kaymaya sebep olacağını söylemek mümkün olmayabilir.

GERÇEK AYNI, HERKESİN HAKİKATİ FARKLI
1985’te Air İndia uçağına, 1989’da Nijerya’da Fransız uçağına, 1995’te Oklohama’da Federal Ofis Binası’na, 1996’da Kenya ve Tanzanya’daki Amerikan Büyük Elçilikleri’ne, 11 Eylül 2001’de İkiz Kuleler’e ve Pentagon’a yapılan terörist saldırılarını, 2002’de Rusya’nın Moskova Tiyatrosu’ndaki rehine krizini, 2004’te Madrid ve Londra’daki tren bombalamalarını düşünün... Geçmiş çalışmalar, sistemi yoğun tehdit altında bırakan bu tür olayların ardından sosyal ve politik tutumların muhafazakâr yöne kaydığını göstermiştir (Economou ve Kollias, 2015; Jost ve ark. 2017). Ancak yeni değerlendirmeler, yüksek gelirleri artan ölçüde vergilendiren, sosyal destek sistemlerini güçlendiren, gelir dağılımını yeniden düzenleyen ve daha çevreci politikaların hayata geçebileceğini, hatta özellikle genç Amerikalılar arasında yaygın olan sosyalist eğilimlerin güçlenebileceğini ileri sürmektedir (Bregman 2020).


İNTERNET ORTAMINDA YAPILAN BİR DENEY... 

İnternet ortamında yapılan bir deney, liberal politikacıların bu tür krizleri çözebileceklerine inanılırsa, halk sağlığı krizlerinin liberal yönde bir kaymaya neden olabileceğini göstermiştir (Eadeh ve Chang 2020 Deney 1). Araştırmacıların çıkardığı sonuç şudur:
“Tehdide bağlı olarak politik sola dönük tutum değişiminin mümkün olduğunu gösteren araştırmamız, içinde bulunduğumuz koşullara özgüdür. Her ne kadar daha önceki araştırmalar, güvenlik krizlerinin politik tutuculuğa kayma olduğunu göstermiş olsa da tehditlerin niteliği muhafazakârların işine yarayacak türdendi. Bugün durum, liberallerin sahip çıktığı sağlık sistemi ve çevreye bağlı sorunlardan kaynaklanan sorunlar nedeniyle farklıdır.”
Liberallerin ve muhafazakârların tehdide verdikleri tepkiler de farklıdır. Örneğin; muhafazakârlar problemi küçümseme ve sosyal mesafe kuralını ihlal etme eğilimindedir (Rothgerber ve ark. 2020). Bazı araştırmacılar, bunun nedeninin liberallerin bu hastalıktan muhafazakârlara kıyasla daha fazla etkilenmesine bağlamıştır. Ancak liberallerin uzman tavsiyelerine uymalarının nedeninin daha endişeli olmalarından değil, bilimsel uzmanlığa daha fazla güven duymalarından kaynaklanması muhtemeldir. Her ne kadar birçok Amerikalı pandeminin halk sağlığı ve ekonomik sonuçları için endişe duymaktaysa da liberallerin erken normalleşmenin daha çok insanlara olan bedeli, muhafazakârların ise daha çok ekonomiye olan bedeli konusunda kaygı duyması söz konusu olabilir.

KİMLİK SORUNU
İnsanlar önemli bir konuda karar verecekleri zaman üç sorunun cevabını ararlar.
- Ben kimim?
- Bu nasıl bir durum?
- Benim gibi biri bu durumda ne yapar / ne karar verir?
İnsanların gerçeklere farklı anlamlar yüklemesinin en önemli nedeni kendi kimliklerini tanımlayışlarında yatar. Kendi eko odasında kalıp, ait olduğu siyasi cepheyi savunmayı kolektif yurttaşlık bilincinin üstünde tutanlar, bu odada üretilen bilgilere itibar eder ve somut gerçekle fazla ilgilenmeyip kendi hakikatlerini yaratırlar. 

HİKÂYEYİ HALK YAZACAK!
Bu nedenle pandeminin; politik tutumlar, yabancı düşmanlığı ve hoşgörüsüzlük konusundaki etkileriyle ilgili hikâyesi de halk tarafından yazılacaktır. İnsanlara nasıl yaklaştığımız ve sahip çıktığımız ve desteklediğimiz değerler, sadece pandemiyle mücadele eden hükümetleri değil, ortadaki toz duman kaybolduktan sonra karşılaşılacağımız dünyanın gerçeklerini de şekillendirecektir. İçinden geçtiğimiz günler, her bireye, eskisinin yerine koyacağımız yeni dünya anlayışına ilham verecek bir örnek olma sorumluluğunu yüklemektedir.

ÖNÜMÜZDE İKİ SENARYO GÖZÜKÜYOR 
Toplum psikolojisi perspektifinden bakıldığında, önümüzde iki senaryo gözüküyor. 
Birincisi iyimser senaryo: İnsanlar tüketim alışkanlıklarını sorgulayacak, dayanışma, insani değerler öne çıkacak, ihtiyacın ötesinde mal edinme ve lükse yönelme eğilimi zayıflayacak, doğanın ekonomiye isyanı fark edilecek ve verilen zararın farkındalığıyla ona daha saygılı olunacak. 
İkinci ve kötümser senaryo: Uzun süreli resesyon ve işsizliğin yol açtığı sosyal huzursuzluklar, fırsat eşitliği ve gelir dağılımındaki adaletsizliğin tetiklediği toplumsal hareketlenmeler, demokrasisi kırılgan ülkelerde rejimlerin sertleşmesine, içe kapanma, mezhepçilik, ırkçılık ve ayırımcılığın artmasına yol açacak.

SONUÇ:
Bugünlerde Covid-19’u yenmek için aşı üretim etkinliklerinde bu virüsü alanların ve yenenlerin kanlarındaki antikordan yararlanılıyor. Türkiye’nin yakın tarihi, sürekli krizleri alt etme mücadelesidir. Bir başka ifadeyle Türkiye’de krizi yenmek için yeterli antikor vardır. Önemli olan bölünmek yerine birleşmek ve bundan önceki krizleri aşmak için gösterdiğimiz ortak yurttaşlık bilincini tekrarlayarak mücadele etmektir.


Kaynakça:
- Economou, A., & Kollias, C. (2015). Terrorism and political self-placement in European Union countries. Peace economics, Peace Science and Public Policy, 21(2), 217-238.
- Jost, J. T., Stern, C., Rule, N. O., & Sterling, J. (2017). The politics of fear: Is there an ideological asymmetry in existential motivation? Social Cognition, 35(4), 324-353.
- Bregman, R. (2020). The neoliberal era is ending. What comes next? [İnternet]. Uygun erişim: https://thecorrespondent.com/466/the-neoliberal-era-is-ending-what-comes-next/61655148676-a00ee89a 
- Eadeh, F. R. & Chang, K. K. (2020). Can threat increase support for liberalism? New insights into the relationship between threat and political attitudes. Social Psychological and Personality Science, 11(1), 88-96.
- Rothgerber, Hank & Wilson, Thomas & Whaley, Davis & Rosenfeld, Daniel & Humphrey, Michael & Moore, Allie & Bihl, Allison. (2020). Politicizing the COVID-19 Pandemic: Ideological Differences in Adherence to Social Distancing.

 

Bu Makaleyi Sosyal Medyada Paylaşabilirsiniz

Yazarın 1.12.2020 00:00:00. Tarihinden Önceki Yazıları