İŞ HAYATINDA BAŞARILI OLMANIN YOLU CESARETTEN GEÇER

Türkiye'nin en çok merak edilen isimlerinin başında geliyor. Herkes onun başarısının ardındaki sırrı keşfetmek istiyor. Biz de onun gençlere ve insanımıza altın değerindeki öğütlerine kulak kabarttık. İş dünyasının duayeni, Fiba Holding Yönetim Kurulu Başkanı Hüsnü Özyeğin ile girişimcilikten liderliğe, evrensel değerlerden eğitime kadar birçok konuyu konuştuk. Bu röportajda 75 yaşındaki Özyeğin'i hayatı, felsefesi, çalışma alışkanlıkları, bilinmeyenleriyle tanıyacak, bugün geldiği noktanın ardında yatan 'çalışmak' sözcüğünün değerine daha çok varacaksınız.

Girişimciliğe, iyiliğe ve hayata dair… Kolundaki biricik altın bilezik, aldığı eğitimdi. İlk sermayesi ise diplomaları... 22 Temmuz 1944, İzmir doğumlu Hüsnü Özyeğin o ‘sermayeden’ bir dünya kurdu. İş hayatına bir profesyonel olarak başlamış, bankacılıkta en genç müdür olarak sivrilmişti. Kurduğu ve büyüttüğü Finansbank’ı 19 yılın sonunda sattığında en büyük yabancı sermaye yatırımı gerçekleşti. FİBA Holding ile yatırımlarına devam eden Özyeğin’in sosyal sorumluluk projeleri, Özyeğin Üniversitesi’nin kuruluşuyla baş döndüren temposu hiç dinmiyor. Türkiye’nin en zengin iş insanları sıralamasında zirvelerde yer alıyor; ancak o bu listeden çok, ‘gönlü zenginler’ arasında yer almayı önemsiyor…

8 MİLYON DOLARA KURUP 5.5 MİLYAR  DOLARA SATTIM
Hayâllerinizi hayata geçirirken maddi kaynaklara nasıl ulaştınız?

Yıllar önce kendi bankamı kurmaya karar verdiğimde iki evimi ve arabamı satıp, kiraya çıkmıştım. 8 milyon dolar sermayem vardı, 19 yıl sonra 5.5 milyar dolara sattım. Uluslararası çapta, aynı sektörde bunun benzeri bir olay daha yok. Türk insanı girişimci. Dünyadaki başarılarımızın daha fazla konuşulması gerekiyor, bizim gibi örnekler herkese moral veriyor.

ÇALIŞANLARIMIZLA BİRLİKTE GÜLÜP, BİRLİKTE AĞLADIK
Finansbank’ın başarı öyküsünden söz eder misiniz?

Finansbank 24 personel ile işe başladı. İlk kurulduğunda bu kadar ilerleyeceğini düşünmemiştim. O zamanlarda Türkiye’de ve yurt dışında eğitimini alanları tercih ettik. 28-30 yaşlarındaydılar. Personelimizin gençlerden oluşmasını istedim ve geleceğin bankasını hayâl ettim. İşin en enteresan tarafı, satışa çıkardığımda çalışan sayısı 7.300 kişiye ulaşmıştı. Herkes benim için ailenin bir parçasıydı. Onlar güldüklerine güldüm, ağladıklarında ağladım. Bugün birçok büyük kurumun müdürlerinin çoğu Finansbank’ta yetişmiştir. Londra ve Cenevre’de birçok Finansbanklının çalıştığını görürsünüz. Finasbanklı olmak bir kültür meselesi. 

İŞTE LİYAKATA ÖNEM VERİLMELİ
Bir işin başarısında en önemli etken nedir?

Elbette o işin yöneticisi ve ekibi. Tüm girişimlerimizde işin başına, liyakatine ve başarısına inandığımız arkadaşlarımızı getirmeye, onlarla birlikte oluşturacağımız hedefler doğrultusunda kendilerine maksimum hareket serbestisi tanımaya gayret ediyoruz. 

İNSAN SEÇİMİ KADAR MOTİVASYON DA ÇOK ÖNEMLİ
“Ekip Ruhu” sizin için ne ifade ediyor?

İnsanları sadece seçmek önemli değil, motive etmek de çok önemli. İş,  sadece genel müdüre prim vermekten geçmiyor. Bir kuruluşun en alt kademesini ne kadar mükâfatlandırırsanız o kurum da o kadar ileriye gider. Mesela; Finansbank’ta şöyle bir uygulama yapmıştım. Güvenlik görevlileri sıcak-soğuk demeden dışarıda bekliyorlardı. “Onları nasıl motive ederim?” diye düşündüm. “Müşteriler veznede fazla olduğunda sizler kredi kartı talep formu dolduracaksınız” dedim. Onaylanırsa prim vaat ettim. 300 lira alan, 900 TL maaşa dahi ulaştı. 

‘GOLDMAN SACHS’ PROGRAMIYLA KADINLARA DESTEK
StartUp ekosisteminin gelişiminde nasıl rol alıyorsunuz?

Türkiye’de StartUp, yaklaşık 10 yıl önce konuşulmaya başlandı. Özyeğin Üniversitesi’nde Türkiye’de ilk defa girişimcilik lisans programını başlattık ve inovasyon merkezi kurduk. Dünyada sadece 21 ülkede uygulanan “Goldman Sachs” programını gerçekleştirdik ve kadınlara destek verdik. Yeni istihdamın girişimciler, küçük ve orta boy şirketler tarafından yaratılacağına inanıyoruz. Türkiye’de 2010’da girişimlerin 11’i 19 milyon dolar, 2017’da 167’si 177 milyon dolar yatırım aldı. Bu konuda zamanla Avrupa’daki bazı ülkeleri yakalayacağız.

DOĞRU ZAMANDA DOĞRU FİYATA SATMAK…
Grubunuza güç katan alışkanlıklarınızı sıralamanızı rica etsek?

Biz, birden fazla sektörde faaliyet gösteren bir grubuz ve dinamik bir yapımız var. Girişimcilerin başarısını, sadece bir iş koluna girmek ve büyütmek değil, doğru zamanda ve doğru fiyata satmaktır. Finansbank ve Kumport Limanı en fazla değer kattığımız şirketler ve başarı öykülerimiz oldu. 

YATIRIMLARIMIZI GELECEK NESİLLERE AKTARIYORUZ
Gerçekleştirdiğiniz en önemli yatırımlarınızdan bahseder misiniz?

Sosyal yatırımlarımız, yani vakıflarımız ve Özyeğin Üniversitesi… Bunlar grubumuza güç katan en önemli varlığımız ve artık alışkanlığımızın bir parçası. Özyeğin Vakfı ve eşim Ayşen’in kurduğu Anne Çocuk Eğitim Vakfı aracılığıyla başta eğitim alanında milyonlarca insanın hayatına dokunuldu. Eğitimde fırsat eşitliği için okullar, burslar ve eğitim programları sağlandı.
Özyeğin Üniversitesi ise yükseköğretimde örnek girişimci ve yenilikçi kurum. Gelecek nesillere bunları aktarmaktan daha büyük bir mutluluk ve güzel bir alışkanlık olabilir mi?

ŞANIMIZI DÜNYAYA YAYMALIYIZ
Bugün mevcut olan pek çok iş kolunun çok değil, 5 yıl önce olmadığını görüyoruz. Amacımız ne olmalı? 

Hepimizin amacı, şanımızı dünyaya yaymak olmalı. Sadece Türkiye’ye değil, blockchain, büyük veri ve yapay zekâ gibi kavramların gün geçtikte hâkim olmaya başladığı bir dünyaya mezunlar yetiştirmeliyiz. Bir öğrencimiz yurt dışından beni arayıp “Dünyaca ünlü bir şefle birlikte çalışıyorum” dediğinde gurur duyuyorum. 5 hukuk fakültesi mezunumuz, avukatlık bürosu açıp ziyaretime geliyor. Ben de onlara rekabet ederek kendilerini geliştirmeleri için onlara destek oluyorum. Türk üniversiteleri muazzam bir meydan okumaya sahip. 

GİRİŞİMCİ MEZUNLAR VEREN BİR ÜNİVERSİTE...
Özyeğin Üniversite’si olarak neler yapıyorsunuz?

Ülkemize StartUp ordusu lazım, dolayısıyla “Girişimci mezunlar verecek bir üniversite kurmam gerekiyor” dedim ve bu inançla hareket ettim. Bugün, öğrencilerimizin girişimleriyle gurur duyuyorum. Çok sayıda şirketin kuruluşuna destek verdik. ÖzÜ-X binamızda herkese açık, StartUp’ları destekleyen bir ortam yarattık. 

MUSK’UN OYUNBOZANLIĞI ÇİNLİLERE YARADI!
Hem yurt dışında hem de yurt içinde en üst düzeyde kabul gören Tesla’nın yaratıcısı Elon Musk, sizce neler başardı?

Elon Musk otomotiv sektöründe oyunu bozdu ki, bu durum sanılanın aksine ABD’lilere değil, en çok Çinlilere yarayacak. Kartlar yeniden dağıtıldı ve Çinliler kârlı görünüyor. Şimdiye dek dünyada yaklaşık 4 milyondan fazla elektrikli araç satıldı. Bu yıl 2.7 milyon olarak gerçekleşmesi beklenen satış rakamlarında Çin, küresel talebin %60'ını oluştururken, artan trendin de lokomotifi. Çinliler çok sabırlı ve çok büyük sermayeye sahip. Daha önce Volvo'nun otomobil departmanını satın alan Geely, 2019'dan itibaren tüm modellerinin ya tamamen elektrik motorlu ya da hibrit olacağını ilan etmişti. 


QNB Finansbank'ın 30. yıl kutlamasında bankanın eski ve yeni tüm genel müdürleri bir araya gelmişti. (Soldan sağa) Temel Guzeloğlu, Onur Umut, Fevzi Bozer, Hüsnü Özyeğin, Ömer Aras, Sinan Şahinbaş'a plaket sunulmuştu.

GEELY, DÜNYADA ROLLERİ DEĞİŞTİRİYOR
Çinliler nereye gidiyor?

Volvo ve Lotus gibi markalarıyla dikkati çeken ve kurucusu Li Shufu olan Geely, Mercedes-Benz’i de bünyesinde bulunduran Daimler’in en büyük hissedarlarından biri olmuştu. Çin, fosil yakıtlı olarak da nitelendirilen dizel ve benzinli araçları yasaklayacak. Zira emisyonda dünyadaki en kötü ülke. Ocak ve şubatta Pekin’e giderseniz nefes alamazsınız. Bu noktada ABD’de de 2030’a kadar 200 milyon adet otomobilin yollardan çekileceği tahmin ediliyor. Çünkü ABD’lilerin harcadığı benzin parası yılda 10 bin dolar. Çoğu kişi aracını satıp Uber kullanacak.

VEHBİ KOÇ, İHSAN DOĞRAMACI VE SAKIP SABANCI’YI RAHMETLE ANIYORUM
İş dünyasında en beğendiğiniz liderler kimler?

Ülkesine, demokrasiye, içinde yetiştiği toplumun kültür ve değerlerine, insanlık mirasının getirdiği evrensel ilkelere saygılı tüm liderler, benim nezdimde makbul iş insanları. Bunlar olmadan maddi dünyadaki başarılar kalıcı olmuyor… 
En güzel örnekleri, benim de çok şey öğrendiğim başta Vehbi Koç, İhsan Doğramacı ve Sakıp Sabancı’yı mutlaka rahmetle anmak isterim. Kaybettiğim iki dostum; Mustafa Koç ve Feyyaz Berker de sadece iş dünyasında değil, eğitim ve kültür alanlarında projelere önderlik eden ve Türkiye’ye kalıcı hizmetler sağlayan insanlar. Bugün geldiğimiz noktadan ziyade, arkamızda neler bıraktığımız, nerelerde değer kattığımız önemli.

İTİBAR ZOR KAZANILIR; AMA KOLAY KAYBEDİLEBİLİR
Sizce itibar nedir?

İtibar, ticari hayatın bütün alanlarında çarpan etkisi yapan bir özellik. Hem hedef kitlenizin satın alma davranışlarını sizin adınıza olumlu yönde etkiler, hem nitelikli insan kaynaklarının size ulaşmasını sağlar, hem şirketlerinizin pazar değerlerini artırır, hem de olası krizlerden çok daha az etkilenmenizi sağlar. Zor kazanılır. Dikkat edilmezse kolay kaybedilebilir. Bu nedenle sürdürülebilirlik, önemli bir sigortası. 

KİTABIM 40 BİNDEN FAZLA SATTI
'Bir Dünya Kurmak-Hüsnü Özyeğin’in Yaşam Öyküsü’ kitabıyla ilgili düşünceleriniz?

Burada anlattıklarıma ve daha fazlasına kitabımda da yer verdim. Gururla söylüyorum ki, 40 binden fazla sattı. Bir ara ilk numaraya çıktı. Aile dostum Zülfü Livaneli Bey’inki ise ikinciliğe düştü. Beni aramış ve “Sana bir rakip geldi” demişti. Fiyatını artırmadım. Enflasyonla mücadeleye destek oluyorum.

RUSYA’DAKİ DİL OKULUNDA MÜTHİŞ BİR TECRÜBE…
En kıymetli başarısızlığınız nedir?

Rusya’da dil okulu olarak kurduğumuz Wall Street Institute bu anlamda önemli bir örnek. Bırakın para kazanmayı, şirketin kasasına ek para koyarak satabildik. Bunların yanı sıra, bilmediğim bir işe girerken o sektörde olanlara danışmaya ve gerektiğinde ortak almaya çok dikkat ederim.

“BİZ BUNU YAPAMADIK” DEMEYİ ÖĞRENİN
Neyi öngöremediniz? Nasıl bir ders aldınız?

Bazen büyük bir hevesle kurduğun bir işten de zararına da olsa vazgeçmeyi de bilmek, “Biz bunu yapamadık” deme cesaretini göstermek gerekebiliyor.

ÖZYEĞİN’İN LİDERLİK ÖZELLİKLERİ
- Liderlikte cesaret kadar önemli olan cesaretlendirme özelliği olmalı.
- Kişileri motive edebildiğiniz ölçüde başarılı olursunuz. 
- Yaptığımız her işten müthiş keyif alıyorum.
- Çok sayıda girişimim oldu. Çünkü bir işi sıfırdan kurmak ve geliştiğini görmek bana her zaman mutluluk verdi. Girişimler kurmaya devam ederken, yenilerine de yol açmak gerektiğine inanıyorum.
- Bir bankacı olarak profesyonel hayata başladım. O nedenle rakamlar konusunda çok detaycıyım. Ancak bir girişimcinin detaylarda boğulmadan büyük resmi görebilmesi ve hedefi iyi belirmesi de şart.

ÖZYEĞİN’İN GENÇ GİRİŞİMCİLERE TAVSİYELERİ
- Girişimciyseniz, her şeyinizi ortaya koyarak risk alın.
- Özgüven sahibi olun; başarısızlıklarını da fırsat olarak görüp yılmayın.
- Sevdiğiniz işi yapın, işinize aşık olun ve çalışarak deneyim kazanın.

- Sadece karşıNIZA çıkan fırsatları değerlendirmeyin, kendi şansınızı da yaratın. 
- Çok çalışın, ve hayâl kurun ve gelecek için tasarım yapın.

ÖZYEĞİN’İN GÜNLÜK TEMPOSU
- Bir iş insanının günlük temposu, plan-programlama ve zaman yönetimiyle düz orantılı. Bunları yapmadığınızda ‘yoğun’ kavramı hayatınıza girmeye başlar. 
- Cumartesileri dahil çalışırım; ama hiç bir zaman “çok yoğunum” diye şikâyet etmem. 
- Günlerim çok farklı. Kimi zaman holdingde toplantılarda, telefonlarla ve gelen raporları, e-mailleri okumakla geçebiliyor.
-  Ofis dışında saha ziyaretleri, Anadolu seyahatleri gerçekleştiriyorum.
- Özyeğin Üniversitesi’nde öğrencilerle yaptığımız buluşmalardan daha fazla keyif alıyorum. 

İŞ İNSANLARI, HÜSNÜ ÖZYEĞİN İÇİN NELER SÖYLEDİ?
- Kiğılı Yönetim Kurulu Başkanı Abdullah Kiğılı: FİBA’nın muhteşem yürüyüşünden çok mutluyuz. Hüsnü Özyeğin, hem Fiba hem de Türkiye için çok faydalı ve ülkemizin gurur duyduğu işler yapıyor. Türkiye ve Fiba büyüyor.
- Torunlar GYO Yönetim Kurulu Başkanı Aziz Torun: Fiba ile ticari ilişkilerimiz geçmişe dayanıyor. Hüsnü Özyeğin, iş adamı olarak örnek alacağımız bir kişi. İnşallah bundan sonrası için de ülkemize hayırlı yatırımlar yapar.
- MUDO Kurucusu ve Onursal Başkanı Mustafa Taviloğlu: Hüsnü Özyeğin, ne yaparsa en iyisini yapar.
- LC Waikiki Yönetim Kurulu Başkanı Vahap Küçük: Hüsnü Özyeğin ve Fiba Grup, bereketli, doğru projeler yapıyor.

Seyfettin BAYRAM - s.bayram@businesslife.com.tr


Bu Makaleyi Sosyal Medyada Paylaşabilirsiniz