ÜMRAN BEBA I BUSINESS LIFE YAZARI

Dünya Kupası yalnızca dünyanın en büyük spor organizasyonlarından biri değil aynı zamanda liderlik, takım ruhu, farklılıklar ve ortak amaç üzerine güçlü dersler sunan küresel bir buluşma. Milyonlarca insan farklı ülkelerin formalarını giyerek takımlarını destekliyor. Sahada rekabet, mücadele ve kazanma arzusu var. Ancak kupaya uzanan yol bize çok temel bir gerçeği yeniden hatırlatıyor: Bireysel yetenek maç kazandırabilir fakat şampiyonluklar birlikte hareket edebilen takımlar tarafından kazanılır. Bir futbol takımında herkes aynı görevi üstlenmez. Kimi oyunu kurar, kimi savunur, kimi gol atar, kimiyse görünmeyen emeğiyle takımın dengesini korur. Bazı oyuncular attıkları gollerle hatırlanır bazıları ise doğru zamanda verdikleri bir pasla ya da kritik bir müdahaleyle başarının görünmeyen mimarı olur. Başarı, birbirinin aynısı insanların bir araya gelmesiyle değil farklı yeteneklerin ortak bir amaç doğrultusunda birbirini tamamlamasıyla doğar. Bu anlayış yalnızca spor sahaları için geçerli değil. İş dünyasında, yönetim kurullarında, sivil toplumda ve hayatın her alanında sürdürülebilir başarı, bireysel kahramanlıklardan çok ortak akıl ve iş birliğine dayanır.

Ne var ki bugün içinde yaşadığımız dünya giderek daha fazla ayrışıyor. Farklı düşünceler çoğu zaman bir öğrenme fırsatı olarak değil bir tehdit olarak görülüyor. İnsanlar birbirini anlamaktan çok kendi görüşünü kabul ettirmeye çalışıyor. Sosyal medya, siyaset ve iş dünyası giderek daha fazla “kim haklı?” sorusu etrafında şekilleniyor. Oysa sürekli haklı çıkmaya çalıştığımızda birbirimizi duymayı bırakıyoruz. Farklı sesleri susturduğumuzda yalnızca iletişimi değil gelişme fırsatını da kaybediyoruz.

AYRIŞMA DEĞİL İŞ BİRLİĞİ ZAMANI

Ayrışma insanları uzaklaştırırken iş birliği ortak bir zemin oluşturur. İş birliği, herkesin aynı fikirde olması değildir; farklı görüşlerin saygıyla ifade edildiği, insanların birbirini gerçekten dinlediği ve ortak hedefin kişisel egolardan daha değerli görüldüğü bir kültürdür. Dünya Kupası’nda farklı geçmişlere, kültürlere ve oyun anlayışlarına sahip sporcular aynı forma altında buluşuyor. Aynı dili konuşmasalar bile sahada ortak bir dil oluşturuyorlar. Çünkü ortak amaçları net: Takımın başarısı.

Kurumlarda da aynı anlayışa ihtiyaç var. Farklı kuşaklardan, kültürlerden ve deneyimlerden gelen insanlar aynı hedef etrafında buluşabildiğinde daha güçlü kararlar alınır. Çeşitlilik ancak kapsayıcı bir ortamla birleştiğinde gerçek değer yaratır. İnsanların yalnızca masada bulunması değil fikirlerinin duyulması ve katkılarının değer görmesi gerekir. Bu noktada liderlere önemli bir sorumluluk düşüyor. Liderlik, odadaki en akıllı kişi olduğunu kanıtlamak değildir. Herkesin en iyi fikrini ortaya koyabileceği güven ortamını oluşturabilmektir. Gerçek liderler yalnızca konuşmaz, dinler. Yalnızca yön göstermez başkalarının da yol açmasına fırsat verir. Başarıyı sahiplenmek yerine paylaşır. Çünkü bilirler ki paylaşılan başarı küçülmez, büyür.

İş birliği aynı zamanda alçakgönüllülük gerektirir. Her şeyi bilmediğimizi kabul edebilmek, gerektiğinde yardım istemek ve daha iyi fikrin kimden geldiğine bakmaksızın onu sahiplenebilmek güçlü liderliğin göstergesidir.

GÜVEN OLMADAN TAKIM OYUNU KURULAMAZ

Bazı kurumlarda rekabet, gelişimi destekleyen sağlıklı bir motivasyon olmaktan çıkıp iç mücadeleye dönüşebiliyor. Bilgiyi paylaşmamak, başkasının başarısını tehdit olarak görmek ya da görünür olmak uğruna ekip arkadaşlarını geride bırakmak kısa vadede bireysel kazanç sağlayabilir; ancak uzun vadede güveni ve kurum kültürünü zedeler. Güvenin olmadığı yerde insanlar hata yapmaktan korkar, yeni fikirlerini paylaşmaz ve risk almaktan kaçınır. Oysa yenilik, insanların soru sorabildiği ve hata yapmaktan çekinmediği ortamlarda gelişir.

Futbolda da güven olmadan takım oyunu kurulamaz. Kalecinin savunmasına, savunmanın orta sahaya, orta sahanın hücum oyuncularına güvenmesi gerekir. Herkes yalnızca kendi istatistiğini düşündüğünde takım oyunu bozulur.

İş dünyasında da yalnızca bireysel performansın ödüllendirildiği ortamlarda “ben” kültürü güçlenir. Oysa sürdürülebilir başarı için “biz” kültürüne ihtiyacımız var. Bugünün dünyasının karşı karşıya olduğu sorunlar da tek bir kişinin ya da kurumun çözebileceği kadar basit değil. İklim değişikliğinden ekonomik eşitsizliklere, teknolojik dönüşümden toplumsal kutuplaşmaya kadar pek çok konu, sınırları aşan iş birlikleri gerektiriyor. Belki de bu nedenle Dünya Kupası’nın yarattığı ortak heyecan her zamankinden daha anlamlı. Rekabetin ortasında bile milyonlarca insanı ortak bir duygu etrafında buluşturuyor. Sahada rakip olabiliriz ancak ortak geleceğimizde birbirimize rakip değil, ortağız. Bugün kendimize yalnızca “Ben nasıl başarılı olabilirim?” sorusunu sormak yeterli değil. “Birlikte nasıl başarılı olabiliriz?”, “Kimin sesini henüz duymadık?” ve “Ortak hedefimizi kişisel çıkarlarımızın önüne nasıl koyabiliriz?” sorularını da sormalıyız. Çünkü gerçek liderlik, yalnızca kendi başarımızla değil başkalarının başarısını ne ölçüde mümkün kıldığımızla ölçülür. Dünya Kupası sahasında olduğu gibi hayatın her alanında da en güçlü ekipler, yalnızca en parlak yıldızlara sahip olanlar değil birbirine güvenen, farklılıklarını güce dönüştüren, aynı hedefe inanan ve başarıyı paylaşabilen ekiplerdir. Ayrışmanın arttığı bir dünyada belki de en cesur liderlik tercihi, yeni duvarlar örmek değil yeni köprüler kurmaktır. Çünkü geleceği tek başına en hızlı koşanlar değil birlikte aynı yöne ilerleyebilenler kazanacak.